, Tag: wdrożenie ZKP

Rozporządzenie o wyrobach budowlanych 305/2011 (CPR) wprowadziło nowe obowiązki dla producentów wyrobów budowlanych. Jednym z wymagań CPR jest konieczność wdrożenia przez producentów systemu Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP) wg zharmonizowanej specyfikacji technicznej. Producent, który chce wdrożyć ZKP powinien zacząć od mianowania osoby odpowiedzialnej za system – Pełnomocnika ds. Zakładowej Kontroli Produkcji. W tym artykule postaram się wyjaśnić jakie kompetencje powinna posiadać osoba pełniąca to stanowisko, na przykładzie normy EN 1090-1.

Kto jest odpowiedzialny za ustalenie kompetencji Pełnomocnika ds. ZKP?

Jak zwykle cała odpowiedzialność spada na producenta – czyli wytwórcę. To producent jest odpowiedzialny za wyznaczenie i mianowanie osób odpowiedzialnych za system ZKP. Zatem właściciel, czy zarząd danej firmy powinien też zdawać sobie sprawę z odpowiedzialności, jaka spada na osobę pełniącą rolę Pełnomocnika ds. ZKP. Najczęściej to Pełnomocnik w firmie sporządza deklarację właściwości użytkowych na koniec realizacji wyrobu. Za zadeklarowane właściwości wyrobu odpowiada producent, zatem musi on być pewny, że deklaracja jest wystawiona prawidłowo. Właściciele firm mają aż nadto obowiązków, żeby samemu sprawdzać, czy cała dokumentacja powykonawcza wyrobu jest zgodna z przepisami. Zatem łatwiej jest im wyznaczyć osobę Pełnomocnika, która będzie to robiła za nich. Tutaj zaczynają się schody – w jaki sposób jako właściciel firmy zweryfikujesz czy dana osoba nadaje się do tej roli, czy się nie nadaje? W dalszej części artykułu postaram się przynajmniej przybliżyć mój punkt widzenia co do kompetencji Pełnomocnika ds. ZKP, zaczynając od wykształcenia.

 

Jakie wykształcenie powinna posiadać osoba pełniąca rolę Pełnomocnika ds. ZKP?

Żaden przepis ani norma nie wskazuje, ani nie sugeruje poziomu wykształcenia takiej osoby. Na pewno wykształcenie wyższe techniczne, na kierunkach mechanika, inżynieria materiałowa czy zarządzanie i inżynieria produkcji mogą być solidnym atutem, lecz brak takiego wykształcenia nie skreśla szans do kariery Pełnomocnika ds. ZKP. Jeśli miałbym Ci doradzić, w jaki sposób znaleźć osobę kompetentną na to stanowisko, w pierwszej kolejności zacznij szukać wśród personelu swojej firmy. Dobry Pełnomocnik ds. ZKP to osoba, która przede wszystkim zna firmę „od środka”. Wie, jak funkcjonują procesy produkcyjne w firmie i ma pomysł na to, w jaki sposób doskonalić system zarządzania jakością. Zatem ponad wykształcenie kierunkowe, jako wymagania dla Pełnomocnika stawiałbym raczej chęć do samorozwoju, zdolność do nauki nowych rzeczy i przede wszystkim znajomość procesów produkcyjnych. Z obserwacji na audytach wiem, że najlepsi Pełnomocnicy ds. ZKP to osoby zatrudnieni wewnątrz firmy, z wieloletnim doświadczeniem przy produkcji, często wywodzący się z działów kontroli jakości.

Jak można zdobyć kompetencje Pełnomocnika ds. Zakładowej Kontroli Produkcji?

Jeśli już wybierzesz swojego kandydata do roli Pełnomocnika ds. ZKP w swojej firmie, pamiętaj jeszcze o tym, że osoba taka powinna zdobyć wiedzę na temat Zakładowej Kontroli Produkcji wg zharmonizowanej specyfikacji technicznej. Skąd bierze się taka konieczność? Wytłumaczę to przykładzie normy EN 1090-1 – zharmonizowanej specyfikacji technicznej dla producentów stalowych i aluminiowych elementów konstrukcyjnych.

W punkcie 6.3.2 normy EN 1090-1 pt. „Personel” przeczytasz:

Odpowiedzialność, zwierzchność i wzajemne relacje personelu zarządzającego wykonywaniem oraz sprawdzaniem prac mających wpływ na zgodność wyrobu, powinny być dokładnie określone. Dotyczy to w szczególności personelu, który powinien inicjować działania zapobiegające występowaniu niezgodności wyrobu lub działania naprawcze przy ich usuwaniu oraz, który powinien identyfikować i rejestrować wszystkie problemy zgodności.

System FPC powinien opisywać środki do zapewnienia, aby personel zaangażowany w działania mające wpływ na ocenę zgodności elementów miał odpowiednie kwalifikacje i był szkolony w zakresie elementów klasy wykonania egzekwowanej przez producenta.

Celowo podkreśliłem ostatnie zdanie, żebyś widział/a, że wyznaczenie kandydata na Pełnomocnika ds. ZKP to dopiero pierwszy krok. Kolejnym krokiem jest przeszkolenie kandydata – jak to norma mówi – w zakresie elementów klasy wykonania egzekwowanej przez producenta.

Takie szkolenia odbywają się w formie kursów stacjonarnych lub online, a organizują je najczęściej jednostki, które zajmują się jednocześnie certyfikacją systemów ZKP wg określonej zharmonizowanej specyfikacji technicznej. Ok, a czy po jednym odbytym szkoleniu można już się nazywać specjalistą w danej dziedzinie?

Na pewno nie, szczególnie w tak skomplikowanym obszarze, jakim jest rozporządzenie o wyrobach budowalnych 305/2011.

EN 1090 certyfikacja

Dobry Pełnomocnik ds. ZKP nie spoczywa na laurach

Po odbytym szkoleniu ambitny kandydat na Pełnomocnika ds. ZKP powinien wiedzieć, że w jego pracy niezbędna będzie praktyka zawodowa i ciągłe doskonalenie poprzez udział w kolejnych szkoleniach, kursach, seminariach. Jednym z kolejnych kursów doszkalających dla Pełnomocnika ds. ZKP, powinien by, chociażby kurs audytora wewnętrznego systemu zarządzania jakością. Dlaczego akurat taki kurs? Aby doskonalić system zarządzania jakością niezbędne jest prowadzenie audytów wewnętrznych, w celu wychwycenia i usunięcia niezgodności. Dobry Pełnomocnik ds. ZKP powinien mieć wiedzę na temat technik audytowania, żeby doskonalić system ZKP poprzez prowadzenie skutecznych audytów wewnętrznych.

Miej także na uwadze to, że normy i przepisy często się zmieniają, wchodzą nowelizacje i wiedza się dezaktualizuje. Zatem odbycie jednego kursu z zakresu zakładowej kontroli produkcji nie czyni Pełnomocnikiem ds. ZKP na całe życie. Dobry Pełnomocnik musi być na bieżąco z wprowadzanymi zmianami.

Kurs online – Pełnomocnik ds. ZKP wg EN1090-1 – czyli bądź na bieżąco dzięki Akademii Nova Cert

To właśnie dzięki naszym kursom będziesz na bieżąco ze zmianami. Kupujesz raz – dostęp otrzymujesz na zawsze, także do aktualizacji kursu. Dodatkowo zyskujesz dostęp do zamkniętej grupy dyskusyjnej na Facebooku, gdzie możesz brać udział w spotkaniach na żywo ze mną – trenerem kursu – i zadawać pytania związane z tematem normy EN 1090-1. Ja jako trener również nie spoczywam na laurach i sam również staram się dokształcać w obszarze CPR i norm EN 1090, a następnie przekazywać tę wiedzę swoim kursantom.

Chcesz zostać Pełnomocnikiem ds. ZKP lub poszerzyć swoją wiedzę? Sprawdź naszą ofertę na kurs online, który możesz zrobić w każdej chwili:

kurs pełnomocnik zkp

 

 

 

 

Wdrożyłeś już wymagania normy EN 1090-1. Masz już opisany swój system Zakładowej Kontroli Produkcji. Zbudowałeś prototyp i oceniłeś jego właściwości, czyli zrobiłeś wstępne badanie typu. Jaki powinien być więc kolejny krok do uzyskania certyfikatu EN 1090-1?

W tym artykule opisuję jak przebiega proces certyfikacji Zakładowej Kontroli Produkcji wg normy EN 1090-1. Dowiesz się co zrobić, żeby przejść go bezboleśnie i bezstresowo.

Certyfikat ZKP wg EN 1090-1 – bez tego nie sprzedasz swojego wyrobu

Certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji wg normy EN 1090-1 jest niezbędny dla wytwórców stalowych i aluminiowych wyrobów konstrukcyjnych. W myśl rozporządzenia CPR 305/2011 nie możesz certyfikować znakiem CE swoich wyrobów, jeśli Twój system ZKP nie jest certyfikowany. Nie możesz zatem legalnie wprowadzać swoich produktów budowlanych na rynek. Kto może wykonywać certyfikację ZKP? Robią to jednostki notyfikowane w obszarze rozporządzenia CPR 305/2011.

Z czego wynika obowiązek certyfikacji Zakładowej Kontroli Produkcji wg EN 1090-1?

Odpowiedź na pytanie jest krótka: wynika to z rozporządzenia o wyrobach budowlanych CPR 305/2011. Żeby rozwinąć ten wątek musisz sięgnąć do załącznika V tego rozporządzenia. Znajdziesz tam opis systemów oceny i weryfikacji stałości użytkowych (w skrócie AVCP). Przeczytasz tam, że są takie systemy oceny jak 1, 1+, 2+, 3, 4. Ale to nie wszystko. Miej na uwadze, że treść tego załącznika została nieco zmodyfikowana przez treść rozporządzenia delegowanego UE nr 568/2014. Jeśli nie chcesz się wczytywać w treści tych rozporządzeń to wyłożę od razu kawę na ławę w postaci infografiki.

Po krótce co to oznacza? Jak zauważyłeś na obrazku powyżej, po twojej stronie jako producenta jest:

  1. Ustanowienie i wdrożenie zakładowej kontroli produkcji wg EN 1090-1
  2. Zrobienie wstępnego badania typu, czyli ITT.
  3. Ocena przedmiotu wstępnego badania typu – ocena pierwszego wyrobu, sporządzenie protokołu z ITT.

Ale pojawia się tutaj też rola jednostki notyfikowanej, która:

  1. Dokonuje wstępnej inspekcji Twojego zakładu produkcyjnego – po pozytywnym wyniku inspekcji nadaje certyfikat zakładowej kontroli produkcji wg EN 1090-1.
  2. Prowadzi stały nadzór nad systemem ZKP w Twoim zakładzie wg czasookresów wyznaczonych przez normę EN 1090-1.

Jak wybrać jednostkę notyfikowaną do przeprowadzenia certyfikacji ZKP w Twoim Zakładzie?

To proste. Wszystkie jednostki notyfikowane w obszarze rozporządzenia CPR 305/2011 mają odpowiednie kwalifikacje potwierdzone akredytacją. Zbierz oferty na certyfikację od takich jednostek i wybierz tą, którą uważasz za najkorzystniejszą dla Ciebie. Pamiętaj, że nie jest prawdą, że jedna jednostka notyfikowana ma „lepsze papiery” niż inna. Jeżeli jednostka ma notyfikację w obszarze rozporządzenia CPR 305/2011 i akredytację na przeprowadzenie certyfikacji wg normy EN 1090-1, to znaczy, że może przeprowadzić certyfikację Twojego systemu ZKP.

Certyfikat ZKP – wzór

Certyfikacja EN 1090-1 – zdobądź certyfikat ZKP bezboleśnie i bezstresowo!

Jeżeli zrobiłeś wszystko zgodnie z wymaganiami normy EN 1090-1 to nie masz się czego obawiać na audycie/inspekcji. Audytor to nie człowiek, który będzie szukał na Ciebie „haka”. Dobry audytor szuka zgodności dla potwierdzenia wymagań normy. Audyt ma charakter próbkowy więc nie sprawdza się wszystkiego i nie grzebie w papierach po to, żeby znaleźć coś, co uniemożliwi Ci uzyskanie certyfikatu. Audyt-inspekcja PN-EN 1090-1 to nie kontrola skarbowa ?. Nawet jeżeli pojawią się jakieś niezgodności, to nie musi oznaczać, że straciłeś już szanse na uzyskanie certyfikatu. Niezgodności możesz usunąć w ustalonym z audytorem czasie i przedstawić obiektywny dowód na wykonanie działań korygujących. Po pozytywnym rozpatrzeniu tych działań przez jednostkę certyfikującą bez problemu uzyskasz certyfikat ZKP. Jeżeli uznasz, że audytor-inspektor, który był u Ciebie na wstępnej inspekcji, nie był dość obiektywny w swoich działaniach, w następnym roku przy nadzorze śmiało możesz wystąpić do jednostki o zmianę audytora.

Podsumowując, pamiętaj o kilku rzeczach:

  1. Żeby móc certyfikować swoje wyroby znakiem CE nie wystarczy tylko wdrożyć wymagań ZKP wg EN 1090-1. System zakładowej kontroli produkcji musi być certyfikowany.
  2. Certyfikacji dokonuje jednostka notyfikowana w obszarze rozporządzenia CPR 305/2011 i posiadająca akredytację na certyfikację wg EN 1090-1.
  3. Wybór jednostki notyfikowanej do certyfikacji to tylko i wyłącznie Twoja sprawa. Nie jest prawdą mit, że jedne jednostki są lepsze w tym zakresie od innych.
  4. Audyt-inspekcja ZKP to nie kontrola skarbowa i nikt nie będzie szukał na Ciebie haków. Audyt ma charakter próbkowy i sprawdza się zgodność z wymaganiami. Jeżeli audytor usilnie próbuje wytknąć Ci błędy, to możesz śmiało poprosić o zmianę tej osoby przy audycie nadzoru.

Doszkalanie się jako warunek uzyskania certyfikatu ZKP

Pamiętaj, że norma EN 1090-1 wymaga żeby personel zaangażowany w system ZKP był szkolony i podnosił swoje kwalifikacje w tym zakresie. Potrzebne to nie tylko do uzyskania certyfikatu, ale także do jego utrzymania. Dlatego, przygotowaliśmy dla Was specjalny kurs: „Pełnomocnik ds. ZKP”, dzięki któremu spełnisz to wymaganie. Pełną agendę kursu, znajdziesz tutaj.

Wdrożenie ZKP w firmie jest długim i skomplikowanym procesem, który musisz przeprowadzić, żeby móc legalnie sprzedawać swoje wyroby stalowe i aluminiowe. Dowiedz się jak zrobić to w 12 krokach zrobić.



ZKP – co to jest?

ZKP to system zarządzania jakością produkcji. Jeżeli jesteś wytwórcą stalowych lub aluminiowych elementów konstrukcyjnych, wtedy musisz sięgnąć po normę PN-EN 1090-1, gdzie opisane jest, na czym powinna polegać zakładowa kontrola produkcji stalowych lub aluminiowych.

W skrócie, chodzi o to, że producenci budowlanych wyrobów konstrukcyjnych ze stali i aluminium w myśl przepisów rozporządzenia CPR 305/2011 wraz z produktem, muszą dostarczyć też pewne dokumenty, w tym:

  1. Deklarację Właściwości Użytkowych (w skrócie DWU), z angielskiego Declaration of performance 
  2.  Oznakowanie CE

Aby wydać te dokumenty, należy wdrożyć wymagania normy EN 1090-1, która opisuje wszystkie elementy systemu ZKP. Oprócz tego wdrożony w naszej firmie system ZKP musi być potwierdzony certyfikatem jednostki notyfikowanej w obszarze wyrobów budowlanych. 

EN 1090 certyfikacja

Certyfikat ZKP jest konieczny, żeby legalnie sprzedać swoją konstrukcję!!

Podsumowując, Zakładowa Kontrola Produkcji to system zarządzania jakością produkcji oparty na procedurach. Procedury te opisują sposób nadzoru nad najważniejszymi procesami, które mają wpływ na końcowe właściwości wyrobu. Żeby wykazać, że system ZKP działa zgodnie z normą EN 1090-1 należy przedstawić dowód w postaci wypełnionych formularzy, odniesionych do poszczególnych procedur. 



Jakie są elementy ZKP? 

W dużym uproszczeniu mówiąc, ZKP sprowadza on się do zarządzania kilkoma elementami: 

  1. Nadzór nad personelem związanym z produkcją  
  2. Nadzór nad wyposażeniem – maszyny i sprzęt używany do pomiarów i kontroli wyrobów 
  3. Nadzór nad procesem projektowania konstrukcji – jeśli taki proces prowadzimy 
  4. Nadzór nad materiałami, których używamy w produkcji 
  5. Nadzór nad specyfikacją techniczną wytwarzanych konstrukcji 
  6. Nadzór nad procesem oceny właściwości użytkowych wyrobu 
  7. Nadzór nad procesem postępowania z niezgodnościami 

Wszystkie wyżej wymienione elementy musimy opisać w naszym systemie. Może on przybrać na przykład formę znaną z nomenklatury ISO 9001 jako Księga Jakości. W takiej księdze muszą się znaleźć procedury i instrukcje, opisujące ww. procesy. Inaczej mówiąc, jest to podejście procesowe do zarządzania jakością – strategiczne procesy w firmie są opisane krok po kroku w jakiejś ogólnie przyjętej formie, zrozumiałej dla pracowników, czyli procedurze lub instrukcji postępowania.


Księga Jakości – czy to konieczne? 
 

Czy musi się to nazywać Księga Jakości? Niekoniecznie. Może to być np. „Przewodnik Systemu ZKP”. Czy wystarczą mi same procedury, żeby wykazać, że mój system ZKP działa? Zdecydowanie nie. Żeby wykazać zgodność swojego systemu ZKP z wymaganiami EN 1090-1 muszę przedstawić jeszcze dowody w formie udokumentowanej informacji. Co to takiego udokumentowana informacja? Jest to pisemny dowód na spełnienie jakiegoś wymagania normy. W systemach zarządzania jakością opartych na normach ISO zazwyczaj są to formularze, które mają odniesienia do procedur opisujących system. 


 

Zakładowa Kontrola Produkcji –  12 kroków do wdrożenia

Jak wdrożyć wymagania ZKP wg EN 1090-1 w swoim zakładzie? Po prostu przeczytać normę ze zrozumieniem i …no właśnie, co dalej? Od czego zacząć? Oto 12 kroków do wdrożenia ZKP w twojej firmie:

  1. Zrób checklistę 
    Sporządź sobie listę kontrolną z wymaganiami systemu, czyli tzw. check list, na podstawie wymagań normy. 
  2. Przeprowadź audyt “0” .
    Przeprowadzanie takiego wewnętrznego audytu, nazwijmy to audyt „0” (zerowy), wg sporządzonej checklisty. Przy takim audycie zerowym opisz sobie punkt po punkcie to, co u ciebie już działa wg normy, jak i to, co nie działa wg normy, czyli niezgodności.  
  3. Opisz procedury.  
    Dane uzyskane na podstawie audytu „0” posłużą ci w dalszej kolejności do opisu twojego systemu w formie procedur.  
  4. Przygotuj checklistę.
    Do procedur przygotowuj również odpowiednie formularze, jako tą udokumentowaną informację.  
  5. Wyłap wszystkie niezgodności! 
    Kluczowe będą dla ciebie informacje o uzyskanych niezgodnościach. Bezwzględnie musisz te niezgodności wyeliminować.  
  6. Przygotuj “schemat organizacyjny” .
    Ustal także hierarchię, czyli schemat organizacyjny. Wyznacz osoby odpowiedzialne za nadzór nad systemem, np. Pełnomocnika ds. ZKP. 
     
  7. Wdróż procedury.
    Gdy masz już opisany system, możesz przystąpić do wdrażania procedur w firmie. Czyli zaczynasz szkolenie pracowników. Personel nadzorujący musi zostać zaznajomiony z obowiązującymi przepisami, czyli rozporządzeniami i normami. Do tego konieczne będzie szkolenie z procedur oraz sposobu dokumentowania informacji. Przeszkolić należy również personel zajmujący się bezpośrednio wytwarzaniem tj. brygadzistów, monterów, ślusarzy, spawaczy itp. Cały personel musi być zaznajomiony ze swoimi kompetencjami i uprawnieniami w związku z pełnioną funkcją w systemie. 
  8. Wytwórz prototyp. 
    Po opisaniu swojego systemu i przeszkoleniu personelu możesz przystąpić do wytworzenia prototypu. W nomenklaturze EN 1090-1 nazwane jest to jako wstępne badanie typu, a z angielskiego ITT (initial test type).  Czyli zaczynasz od wytworzenia próbnego elementu, typowego dla profilu produkcji twojego przedsiębiorstwa. Niech to będzie, dajmy na to spawany dźwigar kratowy ze stali S355J2+N, jeśli twoim głównym zajęciem jest produkcja hal stalowych.  
  9. Oceń prototyp według normy.  
    Gdy ustalisz już, co będzie twoim prototypem, wówczas wytwarzasz go zgodnie ze specyfikacją techniczną, czyli rysunkiem. Następnie przeprowadzasz pierwszą ocenę właściwości użytkowych wg normy EN 1090-1.  
  10. Przeprowadź certyfikację systemu.
    Kiedy wyniki twojego ITT są pozytywne, co należy ująć w odpowiednim formularzu, wówczas oznacza to, że twój system ZKP jest wdrożony. Teraz konieczna będzie certyfikacja ZKP.
  11. Wybierz jednostkę notyfikowaną.
    Przeprowadzi ona tak zwaną wstępną inspekcję zakładu. Po pozytywnym wyniku wstępnej inspekcji jednostka nada certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji, który w dalszej kolejności posłuży ci do certyfikacji CE twoich wyrobów.  
  12.  Stale kontroluj jakość.
    Ale to nie wszystko. Musisz również zapewnić stałość właściwości użytkowych twoich wyrobów. Czyli twój system musi działać i musisz to dokumentować. Natomiast rolą jednostki notyfikowanej jest sprawowanie nadzoru nad twoim systemem ZKP. Dla jasności, jednostki przeprowadzają w naszym zakładzie produkcyjnym inspekcje w nadzorze zgodnie z czasookresami zawartymi w normie EN 1090-

 

 

Wszystko, co opisałem, może wydać się dosyć skomplikowane, wymagające czasu i wielkiego nakładu pracy. Dlatego sporo firm skraca sobie drogę, wybierając konsultanta, który zrobi to za nich.

O tym, jak nie dać się „zrobić w bambuko” osobom oferującym takie usługi, pisałem w artykule: „4 błędy, które popełniasz przy wdrażaniu Zakładowej Kontroli Produkcji wg EN 1090-1”


 

Zakładowa Kontrola Produkcji – szkolenie

Wiem z doświadczenia, że wdrożenie ZKP to nie „bułka z masłem”. Dlatego, przygotowaliśmy dla Was specjalny kurs: „Pełnomocnik ds. ZKP”, w którym dostaniesz całą wiedzę na temat normy EN 1090-1 w jednym miejscu

kurs pełnomocnik zkp