Certyfikacja personelu NDT – jakie warunki trzeba spełnić i jak zdać egzamin? - Akademia Nova Cert

Certyfikacja personelu NDT – jakie warunki trzeba spełnić i jak zdać egzamin?

27 kwietnia 2022 przez Irmina Wiśniewski

<strong>Certyfikacja personelu NDT – jakie warunki trzeba spełnić i jak zdać egzamin?</strong>

Jakie warunki musisz spełnić, aby uzyskać certyfikat VT lub innej metody badawczej? Kiedy można zgłosić się na kurs? Jak wygląda egzamin na VT, MT czy PT? W tym artykule postaramy się przybliżyć tematykę certyfikacji personelu badań nieniszczących.

Czym jest certyfikacja personelu NDT wg PN-ISO 9712?

Certyfikacja to pierwsze uzyskanie kompetencji w danej metodzie badań nieniszczących. Zgodnie z normą PN-EN ISO 9712 certyfikacja to procedura stosowana przez jednostkę certyfikującą. Potwierdza spełnione wymagania kwalifikacyjne w danej metodzie, stopniu oraz sektorze. Procedura ta prowadzi do wydania certyfikatu. Uprawnienia na daną metodę badawczą w danym stopniu otrzymuje się na okres 5 lat. Po tym czasie należy odnowić uprawnienia. Po 10 latach konieczna jest tzw. recertyfikacja, czyli ponowne zdanie egzaminu. Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj.

Jakie są warunki uzyskania certyfikacji wg PN-EN ISO 9712?

Warunki uzyskania certyfikacji są podane w normie PN-EN ISO 9712. W zależności od stopnia, w którym chcesz uzyskać certyfikację, ważne jest doświadczenie w danej metodzie badawczej.

W przypadku badań NDT powierzchniowych – VT PT, MT, wynosi to odpowiednio:

  • 1 stopień – 1 miesiąc
  • 2 stopień – 3 miesiące
  • 3 stopień – 12 miesięcy

W przypadku badań NDT objętościowych – RT UT, wymagane jest doświadczenie:

  • 1 stopień – 3 miesiące
  • 2 stopień – 9 miesięcy
  • 3 stopień – 18 miesięcy

Dodatkowo, aby uzyskać certyfikację w danej metodzie badań NDT, należy:

  • odbyć szkolenie,
  • zdać egzamin z części teoretycznej i praktycznej z wynikiem minimum 70%.

Jak wygląda egzamin do certyfikacji personelu NDT?

Egzamin kwalifikacyjny składa się z dwóch części – egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego.

Na czym polega egzamin teoretyczny przy certyfikacji NDT?

Egzamin teoretyczny to zestaw pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Składa się on z części ogólnej i specjalistycznej. Oznacza to, że podczas egzaminu teoretycznego dostajesz do rozwiązania dwa rodzaje arkuszy testowych.

Pytania na egzaminie ogólnym dotyczą wiedzy ogólnej z zakresu danej metody NDT.  

Minimalna liczba pytań podczas egzaminu ogólnego:

  • Metody NDT powierzchniowe (VT, PT, MT) – 30 pytań
  • Metody NDT objętościowe (RT, UT) – 40 pytań

Pytania na egzaminie specjalistycznym dotyczą wiedzy dla wybranego sektora przemysłowego oraz sektora wyrobu. W przypadku gdy ubiegamy się o dwa lub więcej sektorów, to minimalna liczba pytań wynosi 30. Powinny być one równomiernie podzielone pomiędzy sektor przemysłowy i sektor wyrobów.

Jak wygląda egzamin praktyczny na VT i inne metody badawcze?

Egzamin praktyczny można podzielić na dwie części.

1. Sporządzenie instrukcji badania NDT, w której opisujesz, jak należy prawidłowo przeprowadzić badanie spoiny, a także jak ocenić otrzymane wyniki.

2. Po napisaniu instrukcji badania NDT otrzymujemy do oceny 3 próbki. Dla przykładu w przypadku certyfikacji VT1+2 w multisektorze do oceny możesz otrzymać jedną próbkę odlewu oraz dwie próbki złącza spawanego. Podczas oceny złącza spawanego badasz złącze zarówno od strony lica, jak i grani spoiny. Następnie należy ocenić otrzymane wyniki badań. Na koniec musisz określić, który poziom jakości spełnia badana próbka.

Co należy zrobić, aby utrzymać certyfikat personelu NDT?

W normie PN-EN ISO 9712 istnieją również zapisy o tym, w jakim przypadku traci się swoje uprawnienia NDT. Certyfikat może utracić swoją ważność w następujących przypadkach:

  • wskutek nieprzestrzegania kodeksu etycznego,
  • wskutek stwierdzonego postępowania niezgodnie z procedurami certyfikacji,
  • wskutek utraty zdolności widzenia – negatywny wynik corocznej kontroli wzroku,
  • w momencie wystąpienia istotnej przerwy w danej metodzie badawczej,
  • wskutek nieuzyskania recertyfikacji lub odnowienia w wymaganym czasie.

Aby utrzymać certyfikat, należy:

  • wykonać co roku kontrolę potwierdzającą zdolność widzenia,
  • regularnie przeprowadzać badania oraz poddać ocenie wyniki badań NDT,
  • nie wpaść w okres istotnej przerwy.

Istotna przerwa w praktykowaniu metody NDT

Istotna przerwa to nieobecność lub zmiana działalności, która uniemożliwia osobie certyfikowanej wykonywanie czynności związanych z badaniami NDT (wykonywanie, ocena, nadzór), co do których uzyskała certyfikat.

Istotna przerwa ma miejsce wtedy, gdy masz co najmniej rok przerwy w praktykowaniu danej metody albo co najmniej dwie przerwy łącznie przekraczające dwa lata.

Ne liczy się przerw w pracy takich jak urlopy, szkolenia, zwolnienia lekarskie, które trwają krócej niż 30 dni.

Rozszerzenie certyfikatu NDT

Rozszerzenie certyfikatu oznacza zwiększenie zakresu obowiązywania posiadanego certyfikatu o kolejny stopień albo sektor. Podczas rozszerzania certyfikatu konieczne jest przejście całego procesu szkolenia oraz uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego.

Oznacza to, że jeżeli posiadamy certyfikat VT1+2 w sektorze przemysłowym wytwarzanie oraz wszystkich sektorach wyrobu, a będziemy chcieli ubiegać się o rozszerzenie certyfikatu o sektor przemysłowy – utrzymanie ruchu kolei (potocznie zwany kolejowym), to konieczne będzie przejście od nowa całego procesu certyfikacji, ale wtedy jedynie dla sektora przemysłowego – utrzymanie ruchukolei — kolejowego.

Zwiększenie zakresu uprawnień o dodatkowe sektory wyrobu bądź sektory przemysłowe jest możliwe:

  1. podczas recertyfikacji lub
  2. poprzez przejście dodatkowego procesu rozszerzającego certyfikacje (wnioski o rozszerzenie certyfikatu).

W przypadku chęci rozszerzenia uprawnień o dodatkowe sektory wyrobu czy sektory przemysłowe w trakcie trwania ważności certyfikatu, należy:

  • zgłosić chęć rozszerzenia uprawnień,
  • przejść odpowiednie szkolenie,
  • uzyskać pozytywny wynik z egzaminu kwalifikacyjnego.

Rozszerzenie uprawnień można również uzyskać poprzez ukończenie odpowiedniego szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu kwalifikacyjnego podczas procesu odnowienia lub recertyfikacji. Konieczne jest wtedy złożenie wniosku o rozszerzenie certyfikacji (często jest to jeden druk).

Najłatwiejszy przypadk to taki, gdy chęć rozszerzenia uprawnień o dodatkowe sektory zbiega się w czasie z recertyfikacją. Wtedy można udać się na kurs rozszerzony o wybrane sektory. Podczas kursu zarówno poszerzysz wiedzę o nowe sektory, jak i odświeżysz wiedzę ze znanych już sektorów. Z pewnością ułatwi to zdanie egzaminu.

Badania nieniszczące – szkolenia, certyfikacja i recertyfikacja uprawnień NDT

W tym roku SGS Polska, jako lider na rynku badań, inspekcji i certyfikacji, we współpracy z Akademią Nova Cert, wprowadza nową usługę – szkolenia i certyfikację personelu badań nieniszczących. Pierwsze szkolenia NDT odbędą się już we wrześniu tego roku.

Zależy nam na tym, żeby proponowane przez nas szkolenia były nie tylko jakościowo najlepsze na rynku, ale także innowacyjne pod względem technologicznym. Jako pierwsi wprowadzimy możliwość ukończenia części teoretycznej szkolenia w wersji online. Dodatkowo przygotujemy dla Was kompleksowe materiały do nauki do egzaminu.

W związku z tym, że w tym roku odbędzie się premiera szkoleń, dla naszych pierwszych kursantów przygotowaliśmy bardzo atrakcyjną ofertę cenową.

W naszej ofercie znajduje się również recertyfikacja i odnowienie uprawnień VT, PT i MT.

Jeśli jesteś zainteresowany, sprawdź szczegółową ofertę. 

Irmina Wiśniewski

Inżynier Spawalnik (IWE, VT1+2, VT3)
Inspektor jakości w produkcji z branży spożywczej, konstrukcji stalowych oraz przy budowie elektrociepłowni.
Audytor wewnętrzny
Specjalista w dziedzinie kontroli jakości i oceny wizualnej spoin

Sprawdź również

Jak prawidłowo wykonać pomiar temperatury podczas spawania?

Czym jest temperatura podgrzewania wstępnego, temperatura międzyściegowa, temperatura utrzymania? jak prawidłowo zmierzyć te wartości, aby proces spawania był zgodny z kwalifikowaną technologią spawania?

Zobacz więcej

Badania NDT – czym są sektory przemysłowe i sektory wyrobu?

Czym są sektory wyrobu oraz sektory przemysłowe i co one dokładnie oznaczają

Zobacz więcej

Badania NDT – czy spawacz może oceniać swoje spoiny?

Czy spawacz może badać i oceniać swoje spoiny? Czy spawacz może wykonywać badania NDT?

Zobacz więcej